مطایبات حاجی محمد اسماعیل سیاه

نام کتاب: مطایبات حاجی محمد اسماعیل سیاه

گردآورنده: محمدعلم غواص

ویراستار: خلیل‌الله افضلی

مجموعۀ مطایبات را محمدعلم غواص در سال ۱۳۵۴ با مقدمه‌ای مبسوط تهیه کرد و شاید بنا به برخی ملحوظات اجتماعی و سیاسی به صورت فوتوکاپی از روی دست‌نویس آن را در شمارگان محدود منتشر کرد. در سال ۱۳۷۷ عبدالغفور آرزو این مجموعه را به جز شماری از مطایبات در کتاب «سیاه سپید اندرون» و در شمار دیگر آثار محمداسماعیل سیاه نقل کرد. سال‌ها بعد محقق تاجیکستانی حکیم قربانوف (باختری) در رسالۀ دکتری خود در پژوهشگاه خاورشناسی و میراث خطی اکادمی علوم جمهوری تاجیکستان نیز این اثر را نقل کرد. بعدها در سال ۱۳۸۹ این رساله با اندک تغییرات در کابل با عنوان «آزادۀ هروی» منتشر شد. در این چاپ متن مطایبات از صفحۀ ۳۳۳ تا ۳۶۶ را در بر گرفته است. تعداد مطایبات ۱۳۵ تا و هشت مطایبه کم‌تر از نسخۀ اصلی است ضمن آن که مقدمۀ غواص نیز از کتاب حذف شده است.

بار دیگر غلام‌حیدر کبیری به سال ۱۳۸۸ در بزم نشاط (کلیات حاجی محمداسماعیل سیاه) در بخش سوم کتاب با عنوان «یافته‌های روایی» به نقل ۷۳ مطایبۀ حاجی پرداخت (صص ۳۶۹ تا ۳۹۸). مؤلف در این اثر نامی از کتاب محمدعلم غواص نبرده و آنچه را ثبت کرده، گردآوریدۀ ذهن دوستان و بازماندگان حاجی به کوشش خود خوانده است. این در حالی‌ست که از میان مطایباتی نقل شده، شماری پیش از این در کار استاد محمدعلم غواص نقل شده و برخی تازه و گروهی هم اندک تفاوت‌هایی با کار پیشین دارد.

به هر روی کتاب از زمان نگارش تا کنون به صورت کامل و مستقل منتشر نشده است. در این چاپ، کتاب ویرایش و برخی توضیحات اضافی نویسنده را از متن به پانویس برگ‌ها منتقل شده است. برخی مشکلات و نارسایی‌های متن نیز توضیح داده شده است. این اثر در قطع رقعی در خزان ۱۳۹۸ از سوی مؤسسۀ پژوهشی بایسنغر در ۲۵۰ شماره  در هرات منتشر شده است.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *