مقدمه
نسخۀ ارزشمندی که به معرفی آن میپردازیم، دربردارندۀ مجموعۀ رسایل عرفانی است که توسط مصنّفک مشهور از شعبان 827 تا جمادی الاولی 848ق. در هرات و شاهرود کتابت شده است. در تحقیقاتی که در زمینۀ شرح احوال و معرفی آثار مصنّفک بسطامی صورت گرفته است، اشارهای به مجموعۀ حاضر نشده است. وی کاتب چیرهدستی بود و آثار خویش و دیگران را در محلهای زندگی، تحصیل و تدریس خود کتابت میکرد.
مجموعۀ حاضر از چند جانب حایز اهمیت است:
(1) یکی از قدیمیترین کتابتهای رسالۀ نشر نشدۀ وصایای شیخ زینالدین خوافی هروی (757-838ق.) در آن گنجانده شده است که در زمان حیات شیخ و حدوداً یازده سال قبل از رحلت وی، توسط مصنّفک که نسبت ارادت به یکی از خلفای شیخ زینالدین خوافی داشته، کتابت شده است. به علّت اقامت مصنفک در دوران حیات شیخ زینالدین خوافی در هرات میتوان گمان برد وی شیخ را از نزدیک ملاقات نموده است.
(2) رسالۀ دوم این مجموعه کتاب منازل السایرین خواجه عبدالله انصاری(396-481ق.) است که از روی نسخهای که آن نسخه از روی نسخهای دیگر و آن نسخه از روی نسخهای به خط ابی جعفر همدانی (بعد از 440-531ق.) کتابت شده است و همدانی کتاب را از مؤلف سماع کرده است. (3) محتوای عرفانی این مجموعه به ویژه رسالۀ آغازین آن که گزیدهای از عوارف سهروردی در شرح اصطلاحات صوفیه است، در کنار وجود چند اثر عرفانی به ویژه شرح بر کتاب المختصر شهابالدین عمر سهروردی (539-632ق.) در فهرست آثار مصنفک، گویای صوفی بودن و سلوک او در طریقت سهروردیه است.
*پژوهشگر در مؤسسۀ پژوهشی بایسنغر، هرات (eng.farhad_ahrari@yahoo.com)
