فراخوان مقالات برای شمارۀ دوم نامۀ بایسنغر (۱۳۹۹ خورشیدی)

 

مؤسسۀ پژوهشی بایسنغر شمارۀ دوم «نامۀ بایسنغر» سال‌نامۀ این نهاد را به پژوهش‌های مختلف در عرصه‌های ادبیات، قوم‌شناسی، تاریخ و هنر هرات کهن و مناطق همجوار آن (شامل بادغیس، غور، اسفزار، غرجستان، چشت، جام، و …) اختصاص داده است لذا از شما پژوهش‌گر ارجمند دعوت می‌شود با ارسال مقالات و نوشته‌های خود در موضوعات و محورهای زیر این نامه را پربارتر سازید.

۱- ادبیات:

۱-۱- مکتب‌های ادبی هرات

۱-۱-۱- مکتب ادبی هرات در زمان سلجوقیان (ازرقی هروی و …)

۲-۱-۱- مکتب ادبی هرات در دورۀ آل کرت (امامی هروی، ربیعی پوشنگی، سیفی‌هروی، رکن‌الدین صائن هروی و …)

۳-۱-۱-  مکتب ادبی هرات در دورۀ تیموریان (عبدالرحمن جامی، میرعلی‌شیر نوایی، بنایی هروی، آصفی هروی و …)

۴-۱-۱- مکتب ادبی هرات در دورۀ صفوی (حیدر کلیچ، فصیحی هروی، حسن خان شاملو، بهشتی هروی، ناظم هروی، درویش واله، میرزا ارشد برنابادی، میرزا ابوطالب برنابادی و …)

۲-۱- تذکره‌نویسی در هرات (طبقات‌الصوفیه، تذکرۀ دولتشاه سمرقندی، نفحات‌الانس، مجالس‌النفایس، مجالس‌العشاق، مجمع‌الشعرای جهانگیری، رشحات عین الحیات، روضه‌السلاطین، جواهرالعجایب، تحفه‌الحبیب، بدایع‌الوقایع، تحفۀ سامی، تذکرۀ محمدرضا برنابادی و …)

۳-۱- فرهنگ‌نگاری در هرات (ازهری هروی در لسان‌العرب،‌ تحفه‌الاحباب اوبهی، ریاض‌الفتیان بن حسام هروی و …)

۴-۱- انشاء و ترسل (فرائد غیاثی یوسف اهل، منشأت شرف‌الدین علی یزدی، همایون‌نامۀ محمد بن علی مخزن‌الانشاء واعظ کاشفی، منشاءالانشاء عبدالواسع باخرزی، جوامع‌الانشاء مولانا حسین هروی، نسخۀ ترسل معین‌الدین اسفزاری، نامۀ نامی غیاث‌الدین خواندمیر، ریاض‌الانشاء محمود گاوان ،شرف‌نامۀ عبدالله مروارید و …)

ادامه مطلب

کتاب‌خانه‌های معاصر هرات

رضا جاویدان


بخشی از کتاب‌خانۀ مؤسسۀ پژوهشی بایسنغر

مؤسسۀ پژوهشی بایسنغر از چندی قبل پژوهشی را با عنوان «کتاب‌خانه‌های معاصر هرات» با هدف عمدۀ تعیین میزان گرایش مردم هرات به کتاب و کتاب‌خوانی و معرفی فرهنگیان و کتابداران هرات در دورۀ معاصر (از دهۀ شصت خورشیدی به این سو) روی دست دارد که بر مبنای آن کتاب‌خانه‌های معاصر هرات شناسایی و معرفی خواهد شد.

شخصیت‌های بسیاری از نایب سالارها و والیان، نایب‌الحکومه‌ها، علما، متصوفین، وکلا و سناتورها، قضات، فرهنگیان، بازرگانان، اهل معارف، مستوفیان، شهرداران و نظامیان پیشین هرات کتاب‌خانه‌های کوچک و بزرگی در این شهر داشته‌اند که اکنون نشانی از این کتاب‌خانه‌ها بر جای نمانده است.‌ پیش از این غلام‌فاروق نیلاب رحیمی در پژوهشی به بررسی سیر تاریخی کتاب‌خانه‌ها در افغانستان پرداخته بود که در آن به کتاب‌خانه‌های معاصر هرات هیچ اشاره نشده است.

تا کنون با بیش‌تر ناشران و مالکان کتاب‌فروشی‌های شهر مصاحبه شده و درج این تحقیق شده است. همچنان تا به حال اطلاعات بیش از پانزده کتاب‌خانۀ شخصی را به دست آورده‌ایم. بر علاوه، معلوماتی در مورد کتاب‌خانه‌های دانشگاه‌های دولتی و دانشگاه‌های خصوصی نیز در دسترس است. در خصوص هر کتاب‌خانه باید این پرسش‌ها پاسخ داده شوند: ادامه مطلب

تدوین مجموعه مقالات جلال‌الدین صدیقی

حمیدالله کامگار


تاریخ‌­نگار، پژوهشگر و مترجم برجستۀ کشور، زنده‌­یاد دکتر جلال­‌الدین صدیقی فرزند محمدکریم‌خان صدیقی در سال ۱۳۱۹ خورشیدی در هرات چشم به جهان گشود. موصوف تحصیلات ابتدایی و ثانوی را در دبیرستان سلطان غیاث‌الدین غوری تا سال ۱۳۴۰ پی گرفت و در سال ۱۳۴۱ به دانشگاه کابل راه یافت و پس از چهار سال از رشتۀ ژورنالیزم (خبرنگاری» دانشکدۀ ادبیات و علوم بشری آن دانشگاه فراغت یافت.

او بلافاصله بعد از فراغت به حیث استاد در گروه تاریخ دانشکدۀ علوم اجتماعی مشغول به کار شد. سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۰ را در ایران سپری کرد و مؤفق به دریافت سند کارشناسی ارشد خود در رشتۀ تاریخ از دانشگاه تهران شد. در سال ۱۳۵۱ بار دیگر به تهران رفت و در سال ۱۳۵۷ از پایان‌نامۀ دکتری خود با عنوان «هرات در دورۀ صفویان» با مؤفقیت دفاع کرد.

پس از برگشت به کشور دوباره به تدریس مشغول شد. بین سال‌های ۱۳۶۲ تا ۱۳۶۴ آمر کتاب‌خانۀ مرکزی دانشگاه کابل و از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۸ آمر شعبۀ تاریخ معاصر افغانستان در دانشکدۀ علوم اجتماعی این دانشگاه بود.

دکتر صدیقی تمام فعالیتش در ساحۀ تحقیقات و پژوهش­‌های فرهنگی، تاریخی و علمی بوده و به امور سیاسی دخالت و تماسی نداشته و هدفش پرورش فرزندان کشور و منوّر ساختن فرهنگ کشورش بود، وی مداخله در امور سیاسی را مانعی جهت اظهار حقایق تاریخی و پیشبرد مسئولیت یک مؤرخ می­‌دانست و تا آخر عمرش خواست با صداقت تمام این وظیفه را حفظ کند. ادامه مطلب